« The Ghost WriterGreenberg »

Casablanca

wo

21

jul





Basje Boer is schrijfster en beeldend kunstenaar. In de hoedanigheid van filmkenner schrijft ze o.a. voor De Groene Amsterdammer en Skrien. Maar het begon ooit bij deFabriek, waar ze al 12 jaar voor het programma schrijft. Voor de rubriek “Tip van Basje” zal Basje maandelijks één film uitlichten die volgens haar bijzondere aandacht verdient. Deze maand is dat klassieker Casablanca.



Denk je aan een “happy end”, dan denk je aan Hollywood. Dan denk je aan Amerikaans optimisme – de “American dream” –; aan een stelletje dat de ondergaande zon tegemoet wandelt over een gladgestreken strand. Toch werden er in het gouden Hollywood-tijdperk (1920 – 1950) volop films gemaakt die verschrikkelijk slecht afliepen. Denk bijvoorbeeld aan een klassieker als Gone with the Wind (‘Frankly, my dead, I don’t give a damn!’). Of Citizen Kane.

Casablanca (ook gemaakt in Hollywood’s Golden Age) kun je gerust een klassieker onder de klassiekers noemen. Recentelijk twitterde de Amerikaanse filmcriticus Roger Ebert nog dat Casablanca tot dat kleine clubje films behoort die echt ie-der-een goed vindt. De film heeft geen typisch happy end maar toch ook geen uitgesproken slecht einde. Toch zit er een gevoel van melancholie in de film waar je in Hollywood sinds de – notoir ordinaire – jaren ’80 met een zaklamp naar moet speuren.

In de Groene Amsterdammer wijdde filmrecensent Gawie Keyser laatst een artikel aan Casablanca. Hij vertelde dat hij de klassieker al vele malen gezien heeft maar dat hij tijdens de laatste keer ineens overmand werd door emoties. Het verbaasde hem dat het verhaal, een plot dat hij wel kon dromen, hem toch nog zo kon raken. Ook ik heb Casablanca al meermalen gezien, eigenlijk altijd tijdens de dagen rond kerst. Afgelopen kerstmis overkwam mij precies hetzelfde als Keyser: de film ontroerde me weer.

Casablanca speelt zich bijna geheel af in Rick’s Café Américain, de nachtclub van het door Humphrey Bogart gespeelde personage Rick Blaine. De plaats is Casablanca, het jaar 1941. Blaine is een cynische kerel met een gebroken hart die wordt geacht zijn nek uit de steken voor zijn grote liefde en diens echtgenoot, een rechtschapen verzetsstrijder. Op een avond belandt een groepje Duitse officiers in Blaine’s nachtclub, waar ze luidkeels Duitse liederen beginnen te zingen. Laszlo, de verzetsstrijder, laat de huisband echter La Marseillaise inzetten, een kleine verzetsdaad die met een knikje wordt goedgekeurd door Blaine. Weldra staat de hele tent het Franse volkslied mee te zingen, met luide uithalen en vastberaden blikken. En uitgerekend die scène leek mij dus ineens een heel goed moment om in huilen uit te barsten. Dus toch weer zo’n onbetwist optimistisch moment dat past in het universele idee van Hollywood. En nog hartstikke patriottisch bovendien, zoals de Amerikanen het graag hebben. Maar het was dan gelukkig wel het Frànse volkslied…



Casablanca is in augustus te zien in Filmtheater deFabriek

Regie: Michael Curtiz, 1942, Verenigde Staten, 102 minuten
Met: Humphrey Bogart, Ingrid Bergman, Peter Lorre

- - -
p.s. Voor het weblog van Subbacultcha maakte ik eerder een geïllustreerde filmrecensie over Casablanca. Deze kun je hier bekijken!
- - -

basjeboer.nl

webregio.nl